Kimler için
- Kronik böbrek hastalığı tanısı almış, diyalize girmeyen hastalar
- Hemodiyaliz ya da periton diyalizi tedavisi görenler
- Diyabet ya da yüksek tansiyon nedeniyle böbrek değerlerinde bozulma başlayanlar
- Böbrek taşı öyküsü olanlar
- Böbrek nakli sonrasında beslenmesini düzenlemek isteyenler
Beslenme tarafında neye odaklanıyoruz
Evreye göre protein
Diyaliz öncesi dönemde protein miktarı çoğu zaman kontrollü tutulurken, diyalize başlandığında protein ihtiyacı artar. Aynı hastanın planı, hastalığın seyrine göre yeniden yazılır.
Potasyum ve fosfor
Kan değerlerine göre potasyumu ve fosforu yüksek besinler düzenlenir. Hazır gıdalardaki fosfat katkı maddeleri gibi gözden kaçan kaynaklar ayrıca ele alınır.
Tuz ve sıvı
Tuz kısıtlaması hem tansiyon hem ödem kontrolü için önemlidir. Diyaliz hastalarında sıvı miktarı, seanslar arası kilo artışına göre planlanır.
Yeterli enerji
Kısıtlamaların arasında yeterli enerji almak ihmal edilmemelidir; aksi halde kas kaybı ve yetersiz beslenme gelişebilir.
İlk görüşmede neler değerlendiriliyor
Tüm danışanlarda yapılan 90 dakikalık değerlendirmeye ek olarak, bu alanda özellikle şunlara bakılır:
- eGFR, kreatinin, üre, potasyum, fosfor, kalsiyum ve albümin gibi kan değerleri
- İdrarda protein (albümin) sonuçları
- Diyaliz türü ve sıklığı, seanslar arası kilo artışı
- Diyabet, tansiyon gibi eşlik eden hastalıklar ve kullanılan ilaçlar
- Yeme alışkanlıkları ve iştah durumu
Plan bu değerlendirmeye göre gün gün, tarifleriyle yazılır; telefon uygulamasıyla takip edilir ve sonuçlar kas ve yağ kütlesi üzerinden ölçülür.
Az sodyumlu tuzlara dikkat
Piyasadaki az sodyumlu tuzların çoğunda sodyumun yerine potasyum kullanılır. Böbrek hastalarında bu ürünler kan potasyumunu tehlikeli düzeye çıkarabilir; hekiminize danışmadan kullanmayın.
Hekiminizle birlikte
Plan, nefroloğunuzun takip ettiği değerlerle birlikte güncellenir. Bitkisel ürünler ve takviyeler böbreğe yük bindirebilir ya da potasyum düzeyini etkileyebilir; hekiminize danışmadan kullanmayın.
Sık sorulan sorular
Böbrek hastası meyve yiyemez mi?
Kan potasyum düzeyi yüksek değilse birçok meyve plana girebilir. Potasyum yüksekse meyvenin türü ve miktarı düzenlenir; tamamen yasaklamak çoğu zaman gerekmez.
Bol su içmek böbreğe iyi gelir mi?
Böbrek taşı öyküsü olanlarda yeterli sıvı çok önemlidir; ancak ileri evre böbrek hastalığında ve diyalizde sıvının kısıtlanması gerekebilir. Sıvı miktarı mutlaka evreye göre belirlenmelidir.
Protein tozu kullanabilir miyim?
Bu karar evreye ve diyaliz durumuna bağlıdır. Diyaliz hastalarında protein ihtiyacı artabilirken diyaliz öncesinde fazla protein yük oluşturabilir. Nefroloğunuzla birlikte karar verilmelidir.
Böbrek değerlerim sınırda, şimdiden beslenmeme dikkat etmeli miyim?
Evet. Erken dönemde tansiyon, kan şekeri ve tuz kontrolü, böbrek fonksiyonlarının korunması açısından en değerli adımlar arasındadır.